Bàn thờ gia tiên ngày Tết và những điều cần lưu ý

Thờ cúng tổ tiên ngày tết là phong tục lâu đời của người Việt Nam. Nhất là vào những dịp lễ Tết để thể hiện lòng thành của mình đối với ông bà gia tiên, cũng như biết ơn đến cội nguồn của mình. 

Thông qua nội dung sau, mời các bạn cùng Mekoong tham khảo chi tiết về bàn thờ gia tiên ngày Tết của người Việt nhé!

Bàn thờ gia tiên ngày tết gồm những gì

Có nhiều tiêu chí cần lưu ý khi bày bàn thờ gia tiên ngày Tết. Trong đó yếu tố quan trọng nhất là đồ trang trí và đồ thờ cúng, cụ thể như sau:

  • Đồ trang trí bàn thờ gia tiên ngày Tết bao gồm:

Nến và đèn: Cần 2 cây nến thơm và 2 đèn dầu. Đèn phải đặt ở 2 bên bàn thờ, đây là vật đại diện cho mặt trời và mặt trăng.

Lọ hoa: Gồm 2 lọ hoa, 1 lọ chứa nhang, 1 lọ đựng vàng bạc. Bạn có thể sử dụng hoa tươi để trang trí cho bàn thờ. Nhưng phải tìm hiểu hoa để trưng Tết trước, vì không phải loại hoa nào cũng có thể trưng được trên bàn thờ. Và bạn lưu ý không được dùng hoa giả để thắp hương.

  • Đồ thờ cúng tổ tiên ngày tết bao gồm:

+ 3 chén rượu, 3 chén nước

+ Hương (nhang), nên chọn loại có vòng thơm.

+ Mâm ngũ quả: Trên mâm cúng lễ cần có đủ 5 loại quả, mục đích là để tạo sự hài hòa và bao dung cho nhau với hàm ý mang lại sự sinh sôi vạn vật. Việc bày mâm ngũ quả phải được thực hiện đúng cách và có đủ loại quả.

Ngoài ra, bạn cũng có thể trưng thêm: dưa hấu, đu đủ, chuối xanh, sung, quất,… Trong đó, chuối xanh là loại quả không thể vắng mặt trong mâm ngũ quả vào ngày Tết. 

Chuối xanh tượng tưng cho việc nâng đỡ các loại quả khác, thể hiện sự đoàn kết và an bình cho cả gia đình. Bưởi và phật thủ cũng là 2 loại quả thường được đặt trên mâm lễ với hàm ý thể hiện lòng thành kính dâng lên bề trên.

Ý nghĩa của việc bày bàn thờ Tết

Bày trí bàn thờ là một trong những điều quan trọng và nên được thực hiện trước khi trang trí Tết cho căn nhà của mình. Việc bày bàn thờ không chỉ là nét đẹp tín ngưỡng của người dân ta, mà còn ấn chứa nhiều ý nghĩa tâm linh.

Theo văn hóa tâm linh của người Việt Nam, họ cho rằng bàn thờ là không gian thanh tịnh và linh thiêng. Đây được xem là “nhịp cầu” vô hình giúp gắn kết giữa 2 cõi âm – dương, cũng như là sự giao thoa giữa trời và đất.

Để biết được tình cảm của hậu thế dành cho bậc tiền nhân ra sao, bạn chỉ cần nhìn vào cách bày biện bàn thờ có chu đáo hay không. Có thể nói rằng, trang trí bàn thờ trong ngày Tết giữ ý nghĩa rất sâu sắc đối với nhiều người. 

Ngoài việc giúp con cháu bày tỏ lòng thành đến với ông bà tổ tiên đã khuất. Bày bàn thờ cúng tổ tiên ngày tết còn thể hiện ước muốn luôn được khỏe mạnh, an bình, vạn điều thuận lợi hanh thông. 

Thông thường, người ta sẽ trang trí bàn thờ vào các dịp quan trọng như: cưới hỏi, thôi nôi, đám giỗ và những ngày Tết. Người Việt sẽ dọn dẹp và bày bàn thờ vào ngày tiễn ông Táo ông Công về trời – tức ngày 23 Tết tháng chạp. 

Cách trang trí mâm ngũ quả bàn thờ ngày Tết

Việc trang trí bàn thờ gia tiên ngày Tết còn tùy vào mỗi địa phương và vùng miền, từng nơi sẽ có cách bày biện mâm ngũ quả khác nhau. Để bày mâm ngũ quả đẹp mắt, đúng cách và có ý nghĩa, bạn nên tham khảo thật kỹ càng để có sự chuẩn bị chi tiết nhất.

Vào dịp Tết, bên cạnh mâm ngũ quả thì không thể vắng mặt mâm cơm cúng gia tiên. Thông thường mâm cỗ cúng tiên sẽ được chuẩn bị vào đêm 30 – tức ngày mùng 1 Tết. 

Trong mâm cỗ cúng lúc nào cũng phải có gà luộc, chả giò, thịt xôi, bánh chưng hoặc bánh tét,… Đây đều là những món ăn mang đậm hương vị ngày Tết.

Nhiều gia đình còn trưng thêm các loại trái cây, trầu cau, rượu, thuốc lá để bày biện trên bàn thờ ngày Tết cúng tổ tiên. Vậy nên để đảm bảo sự trọn vẹn cho gia đình mình, bạn có thể tìm hiểu tục thờ cúng theo từng khu vực. 

Cách bày trí & sắp xếp bàn thờ gia tiên ngày tết

Mỗi vùng miền sẽ có cách bày trí và sắp xếp bàn thờ gia tiên ngày Tết khác nhau, nhưng nhìn chung thì sẽ bao gồm những yếu tố cơ bản như sau:

  • Bát hương: Được đặt ở giữa bàn thờ gia tiên. Gia chủ sẽ cắm nhang vòng lớn ở giữa, xung quanh là các loại nhang khác. Nếu thờ 3 bát hương, chủ nhà nên đặt bát hương chính ở giữa và 2 bên sẽ là các bát hương phụ để tạo sự cân xứng.
  • Đỉnh đồng: Đặt tại trung tâm, nằm ngay phía sau bát hương chính.
  • Đèn dầu, nến thơm: Đặt ở 2 bên của 2 bát hương phụ.
  • Hạc đồng, chân nến, bình hoa: Để ở 2 bên bàn thờ gia tiên ngày Tết
  • Mâm ngũ quả: Đặt ngay phía sau bát hương.
  • Ấm chén, ly nước: Để song song ngang hàng hoặc đặt bên dưới mâm ngũ quả.
  • Đừng quên bày biện thêm bình rượu, vàng mã, giấy áo, bánh trái,… xung quanh để tạo sự cân đối cho bàn thờ.
  • Nên đặt mâm cỗ cúng gia tiên được bố trí đẹp mắt ngay bên dưới bàn thờ.

Những lưu ý khi trang trí bàn thờ gia tiên ngày tết

Khi trang trí bàn thờ ngày Tết, bạn sẽ phải lau dọn và sắp xếp đồ thờ cúng. Do đó cần nắm rõ những điều kiêng kỵ sau đây để tránh mắc và làm ảnh hưởng đến gia tiên, bàn thờ nhà bạn:

  • Hãy chọn loại bát hương được làm bằng chất liệu gốm sứ
  • Nên chú trọng đến vị trí đặt bàn thờ trong ngày Tết
  • Bát hương luôn đặt ngay giữa bàn thờ, tuyệt đối tránh xê dịch
  • Không được dịch chuyển bát hương trong lúc lau chùi bàn thờ
  • Cần lưu ý khi mua và bày đồ cúng lễ vật
  • Không được bày trái cây và hoa giả lên bàn thờ
  • Thường xuyên thắp hương và dọn dẹp bàn thờ
  • Khăn lau bàn thờ phải dùng riêng, tẩy rửa thật sạch sau khi sử dụng

Thời điểm lý tưởng để bày trí bàn thờ gia tiên dịp tết

Theo quan niệm văn hóa phương Đông, nhiều người tin rằng dọn nhà vào ngày Tết cần diễn ra vào tuần cuối cùng trong năm để tiễn ông Táo về trời và chuẩn bị đón các bậc tiền nhân về vui Tết.

Thế nhưng một số chuyên gia phong thủy lại cho rằng. Nếu có thời gian, bạn có thể dọn nhà vào bất cứ ngày nào để ngôi nhà luôn được ngăn nắp, sạch sẽ và gọn gàng.

Vào khoảng thời gian từ 23 – 29 Tết, mỗi gia đình sẽ bắt tay vào việc lau chùi bàn thờ và chuẩn bị mâm ngũ quả để mời ông bà gia tiên về chung vui với con cháu nhân dịp đầu năm mới.

Tục thờ cúng gia tiên trong ngày tết

Vào mỗi dịp Tết đến, Xuân về, trên bàn thờ gia tiên của mọi nhà đều được dâng lên rất nhiều loại hoa tươi, trái cây, nước ngọt, lễ vật,… để bày tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên.

Tết Nguyên đán là ngày gặp gỡ của bậc tiền nhân và các con cháu. Theo quan niệm của người châu Á, các vị tổ tiến kết nối với hậu thế bằng tâm linh giao cảm giữa thế giới hữu hình và vô hình. 

Và thờ phụng chính là phương thức để gặp gỡ của 2 thế giới này, vì vậy bàn thờ cúng tổ tiên ngày tết cần thể hiện đầy đủ những tiêu chí giao cảm đó.

Giống với cách thờ cúng tổ tiên ở Trung Quốc, tục thờ cúng ông bà tổ tiên của người Việt Nam là lễ cúng các vị tổ tiên trong ngôi nhà. Đây được xem là nghĩa vụ của con cháu để thể hiện lòng nhớ ơn cội nguồn của mình. 

Ngoài ra cúng gia tiên cũng được gọi tắt là đạo ông bà. Đạo ở đây không phải là tôn giáo, mà là đạo làm người trong gia đình, lấy tình cảm và máu mủ ruột thịt trong gia đình làm trọng tâm.

cách cúng gia tiên ngày tết

Tết Nguyên Đán diễn ra trong vòng 4 ngày, và cách cúng gia tiên ngày tết

cũng sẽ được trình tự trong 4 ngày với mỗi ý nghĩa thờ cúng tổ tiên khác nhau:

  • Chiều 30 Tết: Sẽ cúng tất niên – nghĩa là cúng trình với gia tiên, ông bà năm cũ đã qua. Đêm 30 sẽ cúng giao thừa – thời khắc chuyển tiếp từ năm cũ sang năm mới. 
  • Sáng mùng 1 Tết: Cúng Nguyên Đán – tức cúng sáng sớm của ngày đầu năm. Chiều mùng 1 Tết cúng tịch điện – cúng cơm chiều. 
  • Ngày mùng 2 Tết: Diễn ra 2 lễ cúng, buổi sáng cúng chiêu điện – tức mời tổ tiên, buổi chiều sẽ cúng tịch điện. 
  • Ngày mùng 3: Đây là ngày cuối của Tết nên sẽ cúng tạ ông vải – với hàm ý đã đủ 4 ngày Tết.

Với quan niệm linh hồn của tiên tổ sẽ luôn ở cạnh mình, thông qua cách thờ cúng To tiên, người sống sẽ kết nối với người đã khuất. Vậy nên việc cúng bái tổ tiên bao giờ cũng do người con trưởng trong nhà đứng ra làm chủ lễ. 

Vào ngày Tết, con trưởng sẽ là trung tâm sự quy tụ của các thành viên trong gia đình. Sau khi đặt đồ lễ trên bàn thờ gia tiên ngày Tết, gia trưởng sẽ chỉnh chu khăn áo, tiếp đến thắp đèn, nhang rồi lạy 4 lạy và 2 vái trước bàn thờ, khấn vị tổ từ 5 đời trở xuống cho đến cha mẹ. Đây cũng là giải đáp cho câu hỏi thờ cúng to tiên mấy đời?

Bài văn khấn sẽ bao gồm đầy đủ nội dung về quốc hiệu dân tộc, tiếp theo sẽ đến ngày – tháng – năm và ngày âm lịch theo phong tục truyền thống. 

Khi gia trưởng đã khấn lễ xong, chờ tàn một tuần hương – nghĩa là những nén hương thắp lên đã cháy hơn 2/3 thì mới đến trước bàn thờ tạ lễ và cho hạ cỗ xuống. Mọi người trong gia đình sẽ quây quần cùng nhau thụ lộc của gia tiên và trao cho nhau những lời chúc tốt lành.

Nghi thức thờ cúng ông bà tổ tiên ngày Tết

Khi thờ cúng tổ tiên ngày tết, gia chủ phải bày đồ lễ cùng với rượu nước và mâm trái cây theo quy tắc “đông bình tây quả”. Sau đó phải đốt đèn, thắp hương, đánh chuông, khấn và cúng trước. 

Tiếp theo mọi người trong gia tộc sẽ cúng sau theo thứ tự từ trên xuống dưới, rồi thắp hương (nhang) để mời và đánh chuông để thỉnh ông bà gia tiên. Khi cúng phải chắp tay lên ngang trán để khấn.

Khấn chính là lời trình với tiên tổ về ngày cúng liên quan đến người đã khuất, ngày tháng năm (cả dịch dương và lịch âm), tên mình và tên mọi người trong nhà, nơi mình sống, nguyên nhân cúng và lời cầu nguyện,… 

Đối với tên người quá cố phải khấn nhỏ. Sau khi khấn xong, tùy vào vai vế giữa người cúng và người đã khuất mà sẽ vái hoặc lạy. Nếu cha cúng con thì chỉ vái 2 vái, nếu con cháu cúng ông bà ngày tết thì phải lạy 4 lạy. 

Chúng ta phải hiểu rõ về ý nghĩa của cúng, khấn, vái và lạy. Cụ thể như sau:

  • Cúng: Khi tới ngày giỗ, lễ tết, ngày rằm, mùng 1,… chủ nhà sẽ bày lễ cúng trên bàn thờ rồi thắp hương đèn, đốt nến, khấn, vái hoặc lạy để thể hiện sự hiếu kính và cầu xin phước lành. Việc cúng bái không chỉ gợi nhớ và bày tỏ tấm lòng đến ông bà tiên tổ, mà còn là những ước nguyện mong linh hồn người thân sẽ che chở người trên dương thế.
  • Khấn: Khi khấn nên nói thầm trong miệng các thông tin về ngày – tháng – năm, mục đích cúng lễ, nơi ở, người được cúng, tên mọi người trong gia tộc, lời cầu xin và lời hứa. Tất cả ước muốn của mọi người sẽ thông qua lời khấn này để gửi đến gia tiên. Một số gia đình sẽ khấn theo bài văn khấn lễ được lưu lại trong sổ sách, hoặc đơn giản nghĩ gì nói đó là đã đủ bày tỏ tấm lòng.
  • Vái: Sau khi cầu nguyện, chúng ta phải vái lạy tiên tổ. Khi vái phải chắp 2 tay lại để trước ngực rồi đưa lên ngang đầu, lưng hơi khom và cúi đầu xuống rồi mới ngẩng lên, tiếp đó đưa 2 bàn tay lên xuống theo nhịp khi ngẩng lên hay cúi xuống. Tùy vào trường hợp mà mọi người sẽ vái 2,3,4 hoặc 5 vái.
  • Lạy: Đây là hành động thể hiện sự biết ơn đến người đã khuất, thông thường vái và lạy sẽ đi đôi và kết hợp cùng nhau. Có 4 trường hợp khi lạy: 2, 3, 4 và 5 lạy. Mỗi trường hợp sẽ chứa đựng hàm ý khác nhau.

Nên mua bàn thờ gia tiên ở đâu?

Qua thông tin hữu ích nói trên, chúng tôi tin rằng bạn đã hiểu rõ hơn về thờ cúng tổ tiên là gì? Cũng như phong tục thờ cúng tổ tiên của người Việt. Đây là tín ngưỡng thờ cúng to tiên qua bao đời nay của dân tộc ta.

Mekoong là nơi cung cấp đồ thờ cúng tổ tiên ngày tết chất lượng với giá thành ưu đãi dành cho Quý Khách Hàng sống tại TP.HCM và trên khắp toàn quốc.

Nếu có nhu cầu đặt và mua hàng, Quý Vị có thể liên hệ với chúng tôi qua số Hotline: 087 9071 727 để sở hữu những sản phẩm chính hãng với mức giá tốt nhất!

Adonis Ho - Hồ Quốc Việt

GIỚI THIỆU

Tôi là Hồ Quốc Việt hay được gọi là Adonis Ho là tác giả của website mekoong.com chuyên cung cấp các sản phẩm gốm sứ bát tràng, đồ thờ cúng, văn phòng phẩm, bộ đồ thờ, bàn thờ,... cùng với một số sản phẩm quà tặng khác như quà tặng gốm sứ, quà tặng in logo.

THEO DÕI TÔI TẠI ĐÂY:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

0879.07.17.27